CBD για Ύπνο: Τι Δείχνουν οι Επιστημονικές Μελέτες

Αν έχετε περάσει νύχτες κοιτάζοντας το ταβάνι, δεν είστε μόνοι. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετωπίζει κάποια μορφή αϋπνίας. Στην Ελλάδα, τα νούμερα δεν είναι καλύτερα. Και ενώ τα κλασικά υπνωτικά φάρμακα κουβαλούν μια σειρά από παρενέργειες, το CBD για ύπνο έχει μπει δυναμικά στη συζήτηση τα τελευταία χρόνια.

Η κανναβιδιόλη (CBD) δεν είναι κάτι καινούργιο. Αλλά η επιστημονική έρευνα γύρω από τις επιδράσεις της στον ύπνο έχει επιταχυνθεί σημαντικά. Μελέτες που δημοσιεύτηκαν το 2024 και 2025 δίνουν πιο συγκεκριμένες απαντήσεις από ό,τι είχαμε πριν λίγα χρόνια. Ας δούμε τι ξέρουμε πραγματικά.

Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του σώματος ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης. Οι υποδοχείς CB1 και CB2 βρίσκονται σε περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τον κιρκαδιανό ρυθμό. Το CBD δεν δεσμεύεται απευθείας σε αυτούς τους υποδοχείς, όπως κάνει η THC. Αντίθετα, φαίνεται να τροποποιεί τη δραστηριότητά τους έμμεσα, σύμφωνα με έρευνες που δημοσιεύτηκαν στο PubMed Central.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το CBD μπορεί να μειώσει το άγχος που σας κρατά ξύπνιους, χωρίς να προκαλέσει την «ναρκωτική» υπνηλία που δίνουν τα παραδοσιακά υπνωτικά. Δεν σας ρίχνει στο κρεβάτι. Μάλλον, δημιουργεί τις συνθήκες για να κοιμηθείτε φυσικά.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο: η κανναβιδιόλη φαίνεται να επηρεάζει τον υποδοχέα σεροτονίνης 5-HT1A, ο οποίος παίζει ρόλο τόσο στη διάθεση όσο και στη ρύθμιση του ύπνου. Αυτό εξηγεί γιατί αρκετοί χρήστες αναφέρουν ότι νιώθουν πιο ήρεμοι γενικά, όχι μόνο τη στιγμή που πάνε για ύπνο.

Μία από τις πιο σημαντικές μελέτες που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα είναι η Le Rêve 3.0, μια ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (placebo) κλινική δοκιμή. Συμμετείχαν 56 άτομα με σοβαρή αϋπνία και η διάρκεια ήταν 4 εβδομάδες.

Τι ήταν διαφορετικό σε αυτή τη μελέτη; Χρησιμοποίησε αντικειμενική μέτρηση μέσω συσκευών Whoop στον καρπό, αντί να βασιστεί μόνο σε ερωτηματολόγια. Οι συμμετέχοντες έλαβαν ένα σκεύασμα CBD καθαρότητας 99,9% σε συνδυασμό με τερπένια όπως η λιναλοόλη και το μυρκένιο.

Τα αποτελέσματα: αύξηση του βαθέος ύπνου (slow-wave sleep) και του ύπνου REM, με ταυτόχρονη μείωση του ελαφρύ ύπνου. Οι καλύτεροι ανταποκριτές κέρδισαν περίπου 48 λεπτά ποιοτικού ύπνου ανά νύχτα. Αυτό είναι αρκετά εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς ότι δεν αναφέρθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες.

✓ Βασικά ευρήματα της Le Rêve 3.0

• ✓ Αύξηση βαθέος ύπνου και REM ως ποσοστό του συνολικού χρόνου ύπνου
• ✓ Μείωση του ελαφρύ ύπνου
• ✓ Έως 48 λεπτά επιπλέον ποιοτικού ύπνου στους καλύτερους ανταποκριτές
• ✓ Κανένα αναφερόμενο ανεπιθύμητο συμβάν

Μια ξεχωριστή μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Wisconsin εξέτασε τη χρήση κανναβινοειδών σε καρκινοπαθείς. Εδώ τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα γιατί σύγκριναν άμεσα CBD με THC.

Οι ασθενείς που ελάμβαναν υψηλότερες δόσεις CBD (πάνω από 14,3 mg ημερησίως) εμφάνισαν βελτίωση στη διαταραχή ύπνου κατά 1,87 μονάδες σε κλίμακα 10 βαθμών. Κάθε αύξηση 5 mg στη δόση CBD αύξανε τις πιθανότητες βελτίωσης κατά 4%. Από την άλλη, η THC δεν έδειξε κανένα όφελος και μάλιστα διατάρασσε τον ύπνο REM.

Αυτό το εύρημα είναι σημαντικό για όσους πιστεύουν ότι «η κάνναβη βοηθά στον ύπνο» γενικά. Η πραγματικότητα φαίνεται πιο περίπλοκη: το CBD βοηθά, η THC πιθανόν όχι, τουλάχιστον όσον αφορά την ποιότητα του ύπνου.

Ένα κοινό ερώτημα: λειτουργεί το CBD για ύπνο μόνο βραχυπρόθεσμα, ή τα οφέλη διατηρούνται; Μια 12μηνη μελέτη παρατήρησης που δημοσιεύτηκε πρόσφατα δίνει κάποιες απαντήσεις.

Οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν από του στόματος σκευάσματα υψηλής περιεκτικότητας σε CBD και αξιολογήθηκαν με τον Δείκτη Ποιότητας Ύπνου του Pittsburgh (PSQI). Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερή βελτίωση στην υποκειμενική ποιότητα ύπνου καθ’ όλη τη διάρκεια του 12μήνου. Δεν παρατηρήθηκε ανοχή, δηλαδή δεν χρειάστηκε αύξηση της δόσης για να διατηρηθεί το αποτέλεσμα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν το συγκρίνουμε με τα βενζοδιαζεπινικά υπνωτικά, τα οποία συχνά χάνουν την αποτελεσματικότητά τους μετά από μερικές εβδομάδες χρήσης. Η ιατρική κάνναβη, και ειδικά τα σκευάσματα CBD, φαίνεται να ακολουθούν διαφορετικό μοτίβο. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία της ιατρικής κάνναβης, μπορείτε να ανατρέξετε στον αναλυτικό μας οδηγό.

💡 Χρήσιμη πληροφορία

Η χρόνια χορήγηση CBD φάνηκε σε μελέτες να μειώνει την ημερήσια υπνηλία και κόπωση, χωρίς να αλλοιώνει την υποκειμενική ποιότητα ύπνου. Με απλά λόγια: κοιμάστε καλύτερα τη νύχτα και είστε πιο ξύπνιοι τη μέρα.

Ένα πράγμα που ξεχωρίζει στις πρόσφατες μελέτες είναι ότι τα σκευάσματα που συνδυάζουν CBD με τερπένια φαίνεται να δουλεύουν καλύτερα από το CBD μόνο του. Η μελέτη Le Rêve 3.0 χρησιμοποίησε συνδυασμό με λιναλοόλη (υπάρχει και στη λεβάντα) και μυρκένιο.

Αυτή η ιδέα, γνωστή ως «φαινόμενο συνοδείας» (entourage effect), υποστηρίζει ότι τα συστατικά της κάνναβης δρουν πιο αποτελεσματικά μαζί παρά μεμονωμένα. Δεν πρόκειται για εναλλακτική θεωρία χωρίς βάση. Ο Ethan Russo, νευρολόγος, έχει δημοσιεύσει εκτεταμένη βιβλιογραφία πάνω σε αυτό.

Για τον καταναλωτή, αυτό σημαίνει ότι ένα σκεύασμα πλήρους φάσματος (full spectrum) μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό από ένα απομονωμένο CBD (isolate) για τον ύπνο. Ωστόσο, αυτό εξαρτάται και από τη νομοθεσία CBD στην Ελλάδα, αφού τα σκευάσματα πλήρους φάσματος περιέχουν ίχνη THC.

Εδώ τα πράγματα γίνονται λίγο πιο μπερδεμένα. Οι δόσεις στις μελέτες ποικίλλουν αρκετά. Μια πρώιμη μελέτη αϋπνίας χρησιμοποίησε 160 mg CBD, ενώ η έρευνα σε καρκινοπαθείς είδε αποτελέσματα από μόλις 14,3 mg ημερησίως.

Η κοινή γνώμη στην επιστημονική κοινότητα τείνει προς μια δοσοεξαρτώμενη σχέση. Χαμηλές δόσεις (10-25 mg) φαίνεται να μειώνουν το άγχος και να βελτιώνουν έμμεσα τον ύπνο. Υψηλότερες δόσεις (100-300 mg) φαίνεται να έχουν πιο άμεση ηρεμιστική δράση, σύμφωνα με δεδομένα που συγκέντρωσε η FDA.

Η συμβουλή που δίνεται συχνά από ειδικούς: ξεκινήστε χαμηλά (π.χ. 15-25 mg πριν τον ύπνο) και αυξήστε σταδιακά μέχρι να βρείτε τη δόση που λειτουργεί για εσάς. Κρατήστε σημειώσεις, αν μπορείτε. Ο κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά.

📝 Σημαντική σημείωση

Το CBD μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που μεταβολίζονται μέσω του ενζυμικού συστήματος κυτοχρώματος P450 στο ήπαρ. Αν παίρνετε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε CBD. Περισσότερα για τις τιμές και την πρόσβαση σε ιατρική κάνναβη στην Ελλάδα στον σχετικό μας οδηγό.

Δεν πρόκειται να σας πούμε ότι το CBD αντικαθιστά τα φάρμακα. Αυτό θα ήταν ανεύθυνο. Αλλά αξίζει να δούμε τη σύγκριση ψύχραιμα.

Τα βενζοδιαζεπινικά (π.χ. αλπραζολάμη, λοραζεπάμη) λειτουργούν γρήγορα αλλά δημιουργούν εξάρτηση, χάνουν αποτελεσματικότητα σε βάθος χρόνου και μπορεί να προκαλέσουν αντιδραστική αϋπνία στη διακοπή. Τα Z-φάρμακα (ζολπιδέμη, ζοπικλόνη) έχουν παρόμοια προβλήματα σε μικρότερο βαθμό.

Το CBD, με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, δεν φαίνεται να δημιουργεί ανοχή ή εξάρτηση. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, δεν εμφανίζει δυνατότητα κατάχρησης. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά του είναι πιο ήπια. Δεν θα σας «ρίξει» στον ύπνο σε 20 λεπτά, όπως μια ζολπιδέμη.

Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) παραμένει η πρώτη γραμμή θεραπείας, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου. Το CBD μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Για όσους αντιμετωπίζουν χρόνιο πόνο που επηρεάζει τον ύπνο, η διπλή δράση του CBD (αναλγησία και χαλάρωση) μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.

Ας είμαστε ειλικρινείς: υπάρχουν ακόμη πολλά κενά. Οι μεγάλες κλινικές δοκιμές με πολυσωματογραφία (PSG), το χρυσό πρότυπο για τη μελέτη του ύπνου, απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό. Οι περισσότερες μελέτες βασίζονται σε wearables ή ερωτηματολόγια.

Επίσης, δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποια μορφή CBD λειτουργεί καλύτερα για τον ύπνο (λάδι, κάψουλες, εισπνοή), ούτε ποια είναι η ιδανική ώρα λήψης πριν τον ύπνο. Τα δεδομένα για την μακροπρόθεσμη ασφάλεια πέρα από τους 12 μήνες είναι περιορισμένα.

Ένα ακόμη πρόβλημα: η αγορά CBD στην Ελλάδα δεν ρυθμίζεται αυστηρά σε ό,τι αφορά τα συμπληρώματα διατροφής. Η ποιότητα των προϊόντων ποικίλλει. Μια μελέτη του CDC σε αμερικανικά προϊόντα CBD βρήκε ότι πολλά δεν περιείχαν τη δόση που ανέγραφαν στην ετικέτα. Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η κατάσταση στην Ελλάδα είναι πολύ διαφορετική. Αν ψάχνετε αξιόπιστα καταστήματα CBD στην Αθήνα, ο οδηγός μας μπορεί να βοηθήσει.

⚠️ Προσοχή

Το CBD δεν έχει εγκριθεί από τον ΕΟΦ ή τον FDA ως θεραπεία για διαταραχές ύπνου. Η μόνη εγκεκριμένη χρήση κανναβιδιόλης (Epidiolex) αφορά συγκεκριμένες μορφές επιληψίας. Οτιδήποτε άλλο παραμένει «εκτός ένδειξης».

Αν αποφασίσετε να δοκιμάσετε, κάποιες πρακτικές συμβουλές βασισμένες στις τρέχουσες μελέτες:

Πρώτα, μιλήστε με γιατρό. Ειδικά αν παίρνετε φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε σοβαρή αϋπνία. Το CBD δεν αντικαθιστά ιατρική αξιολόγηση.

Επιλέξτε προϊόντα με πιστοποίηση τρίτου μέρους (third-party lab testing). Η ετικέτα πρέπει να αναφέρει ακριβή περιεκτικότητα σε CBD, THC και άλλα κανναβινοειδή. Αποφύγετε προϊόντα χωρίς αναλυτικό πιστοποιητικό (Certificate of Analysis).

Δώστε χρόνο. Σε αντίθεση με τα υπνωτικά φάρμακα, τα αποτελέσματα του CBD μπορεί να χρειαστούν μερικές μέρες ή εβδομάδες για να γίνουν αισθητά. Η μελέτη Le Rêve 3.0 διήρκεσε 4 εβδομάδες. Μην περιμένετε θαύματα την πρώτη νύχτα.

Τέλος, μην παραμελήσετε την υγιεινή ύπνου. Σταθερό ωράριο, σκοτεινό δωμάτιο, αποφυγή οθονών πριν τον ύπνο. Αυτά ισχύουν πάντα, με ή χωρίς CBD. Σύμφωνα με τον Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ, η σωστή υγιεινή ύπνου παραμένει η βάση.

Στην Ελλάδα, τα προϊόντα CBD πωλούνται νόμιμα εφόσον περιέχουν λιγότερο από 0,2% THC. Η ιατρική κάνναβη είναι επίσης νόμιμη με συνταγή γιατρού από το 2017. Ωστόσο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων δεν έχει εγκρίνει σκευάσματα CBD για αϋπνία.

Οι ποικιλίες ιατρικής κάνναβης που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά περιλαμβάνουν τόσο ποικιλίες υψηλής THC όσο και ποικιλίες με ισορροπία CBD:THC. Για αϋπνία, ένας ειδικός μπορεί να προτείνει ποικιλία πλούσια σε CBD.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι η ελληνική αγορά κάνναβης αναπτύσσεται ταχύτατα, με νέες εταιρείες και προϊόντα να εμφανίζονται συνεχώς. Αυτό σημαίνει περισσότερες επιλογές, αλλά και ανάγκη για μεγαλύτερη προσοχή στην ποιότητα.