Ελληνικό Hemp: Δυνατότητες και Προκλήσεις Ανάπτυξης

Η βιομηχανική κάνναβη (hemp) είναι η ποικιλία Cannabis sativa με περιεκτικότητα σε THC κάτω από 0,3%. Δεν έχει ψυχοδραστικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται για την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, τροφίμων, καλλυντικών, οικοδομικών υλικών, βιοκαυσίμων και φαρμακευτικών σκευασμάτων. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), ένα στρέμμα κάνναβης μπορεί να παράγει περισσότερες ίνες από ένα στρέμμα βαμβακιού, με σημαντικά λιγότερο νερό.

Στην Ελλάδα, η καλλιέργεια ελληνικού hemp απαγορεύτηκε τη δεκαετία του 1950 μαζί με κάθε μορφή κάνναβης. Η νομοθετική αλλαγή του 2016 ήρθε αργά σε σχέση με χώρες όπως η Γαλλία, η οποία δεν σταμάτησε ποτέ την καλλιέργεια και σήμερα αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό hemp στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι παραγωγοί πρέπει να χρησιμοποιούν πιστοποιημένες ποικιλίες από τον κατάλογο της ΕΕ, με περιεκτικότητα THC κάτω από 0,3%. Απαιτείται ειδική άδεια καλλιέργειας από τις αρμόδιες αρχές, ενώ η εποπτεία γίνεται από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) και τις περιφερειακές υπηρεσίες γεωργίας.

Από τον Μάρτιο 2025, έχουν εκδοθεί λειτουργικές άδειες σε εταιρείες όπως η Curity Pharma, ενώ η Grecan κατέχει πιστοποίηση EU-GMP για εξαγωγές. Τα προϊόντα CBD χαμηλής περιεκτικότητας σε THC πωλούνται σε αδειοδοτημένα καταστήματα, αλλά υπόκεινται σε φόρο καπνού 34%, κάτι που αυξάνει σημαντικά την τελική τιμή, σύμφωνα με ανάλυση της Prohibition Partners.

💡 Γνωρίζατε;

Η Ελλάδα εκδίδει σήμερα άδειες καλλιέργειας βιομηχανικής κάνναβης μέσω των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας. Η διαδικασία περιλαμβάνει υποβολή αίτησης, δήλωση αγροτεμαχίων στο ΟΣΔΕ και χρήση πιστοποιημένου σπόρου.

Η Ελλάδα διαθέτει φυσικά πλεονεκτήματα που λίγες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να προσφέρουν. Το μεσογειακό κλίμα με τον υψηλό ηλιασμό και τους ήπιους χειμώνες ευνοεί τις υβριδικές εγκαταστάσεις θερμοκηπίων, οι οποίες μειώνουν το κόστος παραγωγής και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σχέση με τις εσωτερικές καλλιέργειες, σύμφωνα με τον ειδικό ιστότοπο MMJ Daily.

Η εγχώρια αγορά ιατρικής κάνναβης εκτιμήθηκε σε πάνω από 13 εκατομμύρια ευρώ για το 2025. Μπορεί ο αριθμός να φαίνεται μικρός, αλλά οι επενδύσεις στον κλάδο εστιάζουν κυρίως στις εξαγωγές. Εταιρείες όπως η Grecan στοχεύουν στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αξιοποιώντας τη γεωγραφική εγγύτητα και τη χαμηλότερη εφοδιαστική αλυσίδα σε σχέση με τον Καναδά.

✓ Γιατί η Ελλάδα έχει πλεονέκτημα στο hemp

• ✓ Μεσογειακό κλίμα ιδανικό για υβριδικές καλλιέργειες
• ✓ Γεωγραφική εγγύτητα σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές
• ✓ Χαμηλότερο κόστος παραγωγής σε σχέση με βόρειες χώρες
• ✓ Παράδοση στη γεωργία και διαθέσιμη αγροτική γη
• ✓ Αυξανόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο που στηρίζει τις εξαγωγές

Αρκετές εταιρείες έχουν αρχίσει να χτίζουν παρουσία στον ελληνικό κλάδο hemp. Η Grecan ξεχωρίζει ως η πρώτη ελληνική εταιρεία με πιστοποίηση EU-GMP, στοχεύοντας σε εξαγωγές ιατρικής κάνναβης. Παράγει 400-600 κιλά τον μήνα, ποσότητα μικρή σε σχέση με μεγάλους διεθνείς παραγωγούς αλλά αρκετή για να εξυπηρετήσει εξειδικευμένες αγορές, όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Business of Cannabis.

Η Curity Pharma έλαβε λειτουργική άδεια τον Μάρτιο 2025 και σχεδίαζε την πρώτη συγκομιδή για τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Το πλάνο της περιλαμβάνει εμπορικά προϊόντα μέχρι τα τέλη 2025 με αρχές 2026. Η Tikun Olam Hellas, θυγατρική της ισραηλινής Tikun Olam, λειτουργεί επίσης στην ελληνική αγορά. Παράλληλα, μικρότεροι παραγωγοί, όπως ο γεωπόνος Αντώνης Τσιπιτσούδης στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, καλλιεργούν hemp σε 12 στρέμματα, αντιμετωπίζοντας συχνά τις τοπικές προκαταλήψεις.

Αξίζει να αναφερθεί η κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση AMBIO, που συνεργάζεται με βιολογικούς παραγωγούς σε διάφορες περιοχές, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός δικτύου μικρών καλλιεργητών. Στη Μεσσηνία, πρωτοπόρες ελληνικές εταιρείες καλλιεργούν σε θερμοκήπιο από το 2017, αποδεικνύοντας ότι η παραγωγή είναι εφικτή σε ελληνικό έδαφος.

Η κοινωνική προκατάληψη παραμένει ένα πραγματικό εμπόδιο. Πολλοί Έλληνες εξακολουθούν να ταυτίζουν τη βιομηχανική κάνναβη με τη ναρκωτική χρήση, παρά τη μηδαμινή περιεκτικότητα σε THC. Αυτό δυσκολεύει τόσο την εύρεση γης προς ενοικίαση όσο και τη συνεργασία με τοπικές κοινότητες. Ο κλάδος χρειάζεται ενημερωτικές καμπάνιες, αλλά οι πόροι για κάτι τέτοιο είναι περιορισμένοι.

Η εγχώρια ζήτηση είναι ακόμα μικρή. Η ιατρική κάνναβη στην Ελλάδα περιορίζεται σε τρεις ποικιλίες, ενώ η πρόσβαση των ασθενών παραμένει δύσκολη λόγω γραφειοκρατίας, όπως αναλύουμε στον οδηγό κόστους ιατρικής κάνναβης. Χωρίς ισχυρή εσωτερική αγορά, οι παραγωγοί εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις εξαγωγές.

Ο ανταγωνισμός από τον Καναδά αποτελεί ένα ακόμα ζήτημα. Η υπερπαραγωγή στη Βόρεια Αμερική έχει ρίξει τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι Έλληνες παραγωγοί προσπαθούν να αντισταθμίσουν αυτό το μειονέκτημα με ποιοτική διαφοροποίηση, όπως η αποφυγή ακτινοβόλησης (irradiation) και η χρήση τοπικών γενετικών ποικιλιών. Δεν είναι σίγουρο αν αυτό αρκεί μακροπρόθεσμα.

📝 Σημαντική σημείωση

Η Ιταλία κατέταξε τον ανθό hemp ως ναρκωτικό το 2025, δημιουργώντας ανησυχία σε όλη την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Αντίστοιχες κινήσεις σε άλλες χώρες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ελληνικές εξαγωγές.

Η βιομηχανική κάνναβη παράγει περίπου 25.000 διαφορετικά προϊόντα, σύμφωνα με τον Ερευνητικό Κέντρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στην Ελλάδα, οι πιο ενδιαφέρουσες εφαρμογές περιλαμβάνουν:

Κλωστοϋφαντουργία: Οι ίνες hemp είναι ανθεκτικότερες από το βαμβάκι και απαιτούν λιγότερο νερό για την παραγωγή τους. Η ελληνική κλωστοϋφαντουργία, αν και συρρικνωμένη, θα μπορούσε να αξιοποιήσει αυτό το υλικό σε εξειδικευμένα προϊόντα υψηλής αξίας.

Τρόφιμα και σπόροι: Οι σπόροι hemp περιέχουν υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει εγκρίνει τη χρήση σπόρων hemp σε τρόφιμα, ανοίγοντας τη βιομηχανία υγιεινής διατροφής.

Οικοδομικά υλικά: Το hempcrete, ένα μίγμα ινών κάνναβης με ite, χρησιμοποιείται ήδη στη Γαλλία και τη Βρετανία ως βιοκλιματικό δομικό υλικό. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμα παραγωγή, αλλά η αυξανόμενη ζήτηση για βιώσιμη δόμηση θα μπορούσε να δημιουργήσει ευκαιρίες, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές.

Καλλυντικά: Τα καταστήματα CBD στην Αθήνα πωλούν ήδη καλλυντικά με έλαιο κάνναβης. Η αγορά αναπτύσσεται, αν και η νομοθεσία για CBD στα καλλυντικά παραμένει ασαφής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Ευρώπη αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά hemp παγκοσμίως, μετά τη Βόρεια Αμερική. Η Γαλλία ηγείται με πάνω από 200.000 στρέμματα καλλιεργειών, ακολουθούμενη από τη Γερμανία και την Ολλανδία. Η Ελλάδα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, αλλά η ευρωπαϊκή νομοθεσία κάνναβης εξελίσσεται προς μια πιο φιλική κατεύθυνση.

Η γερμανική νομιμοποίηση της κάνναβης για ενήλικες έχει δημιουργήσει μια νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με ανάλυση της Prohibition Partners, η γερμανική αγορά θα μπορούσε να αποτελέσει τον κύριο προορισμό εξαγωγών για ελληνικό hemp. Ωστόσο, πρόσφατες ρυθμιστικές αλλαγές στη Γερμανία δημιουργούν αβεβαιότητα.

Η Ισπανία, με πάνω από 50.000 στρέμματα καλλιεργειών, αποτελεί τον κοντινότερο ανταγωνιστή στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα θα πρέπει να βρει τη δική της θέση, πιθανότατα μέσω εξειδίκευσης σε υψηλής ποιότητας ιατρική κάνναβη και CBD προϊόντα, αντί να ανταγωνίζεται σε ποσότητες βιομηχανικής ίνας.

Ένα πλεονέκτημα που σπάνια αναφέρεται αρκετά: η βιομηχανική κάνναβη απορροφά CO2 πιο αποδοτικά από τα περισσότερα φυτά. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Scientific Reports, ένα στρέμμα hemp μπορεί να δεσμεύσει περισσότερο CO2 από ένα αντίστοιχο στρέμμα δάσους κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Για μια χώρα που αντιμετωπίζει ερημοποίηση και λειψυδρία, η κάνναβη προσφέρει ενδιαφέρουσες δυνατότητες. Χρειάζεται λιγότερο νερό από το βαμβάκι, δεν απαιτεί φυτοφάρμακα στις περισσότερες περιπτώσεις, και βελτιώνει τη δομή του εδάφους χάρη στο βαθύ ριζικό σύστημά της. Η Περιβαλλοντική Υπηρεσία του ΟΗΕ (UNEP) αναγνωρίζει τη βιομηχανική κάνναβη ως καλλιέργεια χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), οι Έλληνες αγρότες μπορούν να λάβουν επιδοτήσεις για την καλλιέργεια hemp, ιδιαίτερα αν αυτή εντάσσεται σε πρακτικές βιώσιμης γεωργίας. Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για αγρότες που αναζητούν εναλλακτικές στις παραδοσιακές καλλιέργειες.

Αν κρίνουμε από τις εξελίξεις μέχρι σήμερα, η ελληνική βιομηχανία hemp βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Οι πρώτες εξαγωγές ιατρικής κάνναβης ξεκίνησαν το 2025, με στόχο τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η εγχώρια αγορά CBD αναπτύσσεται σταδιακά, ενώ τα επιστημονικά δεδομένα για το CBD ενισχύουν τη ζήτηση.

Ρεαλιστικά, η Ελλάδα δεν θα γίνει η Γαλλία ή ο Καναδάς του hemp. Αλλά δεν χρειάζεται. Μια στρατηγική εστιασμένη σε ποιοτικά φαρμακευτικά προϊόντα, πιστοποιημένο CBD και βιολογική καλλιέργεια θα μπορούσε να δημιουργήσει μια βιώσιμη βιομηχανία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, οι νέες αγροτικές καλλιέργειες χρειάζονται 5-10 χρόνια για να ωριμάσουν σε μια χώρα. Η Ελλάδα βρίσκεται στο μέσο αυτής της διαδρομής.

Η απαγόρευση εισαγωγών ιατρικής κάνναβης, που αναγκάζει όλες τις εγχώριες πωλήσεις να προέρχονται από ελληνική παραγωγή, αποτελεί ένα σημαντικό κίνητρο. Αν συνδυαστεί με απλοποίηση της γραφειοκρατίας και στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης, η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιταχυνθεί. Ωστόσο, η αβεβαιότητα στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό περιβάλλον σημαίνει ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο.

⚠️ Αποποίηση ευθύνης

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική ή επενδυτική συμβουλή. Η νομοθεσία για τη βιομηχανική κάνναβη μεταβάλλεται συχνά. Για ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τις άδειες καλλιέργειας, απευθυνθείτε στις αρμόδιες αρχές. Τελευταία ενημέρωση: Φεβρουάριος 2026.