Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Κάνναβης 2026: Τι Αλλάζει στην ΕΕ

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία κάνναβης αλλάζει με ρυθμούς που λίγοι περίμεναν πριν λίγα χρόνια. Το 2026, τέσσερις χώρες της ΕΕ έχουν ήδη νομιμοποιήσει κάποια μορφή ψυχαγωγικής χρήσης, η Τσεχία μπήκε στο κλαμπ από την 1η Ιανουαρίου, και η συζήτηση για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις εντείνεται σε ολόκληρη την ήπειρο.

Για όσους παρακολουθούν τον χώρο από την Ελλάδα, αυτές οι εξελίξεις δεν είναι απλά ειδήσεις από μακρινές χώρες. Κάθε νομοθετική αλλαγή σε κράτος-μέλος της ΕΕ δημιουργεί πίεση, δημιουργεί προηγούμενα και ανοίγει δρόμους. Ας δούμε τι ακριβώς συμβαίνει σε κάθε χώρα και γιατί αυτό μας αφορά άμεσα.

Η Γερμανία νομιμοποίησε την ψυχαγωγική χρήση κάνναβης τον Απρίλιο του 2024, με τον Cannabis Act (Cannabisgesetz). Σχεδόν δύο χρόνια μετά, τα αποτελέσματα είναι μικτά και η εικόνα πιο σύνθετη από όσο υπόσχονταν οι υποστηρικτές ή φοβούνταν οι πολέμιοι.

Οι βασικοί κανόνες παραμένουν σταθεροί: ενήλικοι 18+ μπορούν να κατέχουν έως 25 γραμμάρια σε δημόσιο χώρο και 50 γραμμάρια στο σπίτι. Η καλλιέργεια επιτρέπεται έως τρία φυτά ανά άτομο. Τα Cannabis Social Clubs λειτουργούν ως μη κερδοσκοπικές ενώσεις με μέγιστο 500 μέλη το καθένα.

Εκεί που τα πράγματα γίνονται ενδιαφέροντα είναι στις πρόσφατες εξελίξεις. Τον Ιούλιο 2025, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας πρότεινε τροποποιήσεις στον νόμο περί ιατρικής κάνναβης, με σκοπό να απαγορεύσει τις τηλεϊατρικές συνταγογραφήσεις. Η λογική: ασφάλεια ασθενών. Η κριτική: πισωγύρισμα στην πρόσβαση. Το νομοσχέδιο πέρασε από το υπουργικό συμβούλιο τον Οκτώβρη και αναμένεται να ψηφιστεί την άνοιξη του 2026.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για αξιολόγηση του Cannabis Act το φθινόπωρο του 2025, χωρίς προκαθορισμένο αποτέλεσμα. Τα πιλοτικά προγράμματα λιανικής πώλησης (Phase II) βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο σχεδιασμού, περιμένοντας ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πλαίσια.

💡 Γρήγορα Στοιχεία: Γερμανία

Κατοχή: 25g δημόσια, 50g σπίτι | Καλλιέργεια: 3 φυτά | Ηλικία: 18+ (περιορισμοί 18-21) | Clubs: μη κερδοσκοπικά, 500 μέλη μέγιστο | Λιανική: δεν επιτρέπεται ακόμα | Όριο THC οδήγησης: 3,5 ng/ml αίμα

Η Τσεχία έγινε η τέταρτη χώρα της ΕΕ που νομιμοποίησε την προσωπική χρήση κάνναβης, με τον νέο νόμο να τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026. Η προσέγγιση της Πράγας είναι πιο φιλελεύθερη σε κάποια σημεία σε σχέση με της Γερμανίας.

Ενήλικοι 21+ μπορούν να κατέχουν έως 100 γραμμάρια στο σπίτι και 25 γραμμάρια σε δημόσιο χώρο. Η οικιακή καλλιέργεια επιτρέπεται για μέχρι τρία φυτά. Το ηλικιακό όριο στα 21, αντί για 18 που ισχύει στη Γερμανία, αντικατοπτρίζει μια πιο προσεκτική στάση.

Ωστόσο, η εμπορική πώληση παραμένει απαγορευμένη. Δεν υπάρχουν Cannabis Clubs, δεν υπάρχει λιανικό εμπόριο. Αυτή η ημιτελής νομιμοποίηση δημιουργεί ένα παράδοξο: μπορείς να κατέχεις αλλά δεν μπορείς (νόμιμα) να αγοράσεις. Είναι μια κατάσταση που γνωρίζουμε καλά και στην Ελλάδα με τη φαρμακευτική κάνναβη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τσεχία έχει ήδη μια ανθηρή βιομηχανία ιατρικής κάνναβης, με αυξανόμενες εξαγωγές και ισχυρή ερευνητική βάση. Η νομιμοποίηση της προσωπικής χρήσης μπορεί να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για πλήρη ρύθμιση αργότερα.

Η Μάλτα ήταν η πρώτη χώρα της ΕΕ που νομιμοποίησε την ψυχαγωγική κάνναβη, τον Δεκέμβριο του 2021. Ο νόμος επιτρέπει κατοχή έως 7 γραμμαρίων σε ιδιωτικό χώρο και καλλιέργεια μέχρι τεσσάρων φυτών. Η διάθεση γίνεται μέσω μη κερδοσκοπικών Cannabis Harm Reduction Associations (CHRAs).

Στο Λουξεμβούργο, ο νόμος του 2023 επιτρέπει καλλιέργεια μέχρι τεσσάρων φυτών ανά νοικοκυριό αποκλειστικά για προσωπική χρήση. Η κατοχή μικρής ποσότητας (3 γραμμάρια) γίνεται ανεκτή σε ιδιωτικό χώρο. Καμία μορφή πώλησης δεν επιτρέπεται.

Και οι δύο χώρες ακολούθησαν ένα μοτίβο που βλέπουμε σε όλη την Ευρώπη: αποποινικοποίηση και νομιμοποίηση της προσωπικής χρήσης, αλλά χωρίς εμπορική αγορά. Κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει ανοίξει λιανική αγορά τύπου Καναδά ή αμερικανικών πολιτειών.

✓ Χώρες ΕΕ με νόμιμη ψυχαγωγική κάνναβη (2026)

• ✓ Γερμανία (2024) – 25g δημόσια, 3 φυτά, Cannabis Clubs
• ✓ Τσεχία (2026) – 100g σπίτι, 25g δημόσια, 3 φυτά
• ✓ Μάλτα (2021) – 7g ιδιωτικά, 4 φυτά, CHRAs
• ✓ Λουξεμβούργο (2023) – 4 φυτά σπίτι, μόνο προσωπική χρήση

Η Ολλανδία, παρά τη φήμη της, δεν έχει νομιμοποιήσει ποτέ την κάνναβη. Τα coffeeshops λειτουργούν υπό καθεστώς ανοχής (gedoogbeleid) εδώ και δεκαετίες. Η κατοχή μέχρι 5 γραμμαρίων δεν διώκεται, αλλά η παραγωγή και η εφοδιαστική αλυσίδα παραμένουν παράνομες. Αυτό δημιουργεί το λεγόμενο «πίσω πόρτα πρόβλημα» (backdoor problem): η πώληση επιτρέπεται, αλλά η προμήθεια όχι.

Η ολλανδική κυβέρνηση τρέχει πιλοτικό πρόγραμμα ρυθμισμένης εφοδιαστικής αλυσίδας σε επιλεγμένους δήμους. Τα αποτελέσματα αξιολογούνται, αλλά η πλήρης ρύθμιση δεν αναμένεται πριν το 2027 το νωρίτερο.

Στην Ισπανία, η κατάσταση είναι εξίσου σύνθετη. Η ιδιωτική χρήση δεν απαγορεύεται ρητά και τα Cannabis Social Clubs λειτουργούν, κυρίως στην Καταλονία και τη Χώρα των Βάσκων. Η νομιμότητά τους βασίζεται σε νομικά κενά και δεν υπάρχει εθνική νομοθεσία που να τα ρυθμίζει σαφώς.

Η Πορτογαλία αποποινικοποίησε όλα τα ναρκωτικά το 2001, συμπεριλαμβανομένης της κάνναβης. Η κατοχή μέχρι 25 γραμμαρίων δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα αλλά διοικητική παράβαση. Η καλλιέργεια παραμένει παράνομη.

Το πορτογαλικό μοντέλο συχνά αναφέρεται ως επιτυχία στη μείωση βλαβών από τη χρήση ναρκωτικών, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών (EUDA). Ωστόσο, δεν πρόκειται για νομιμοποίηση. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική: αποποινικοποίηση σημαίνει ότι δεν πηγαίνεις φυλακή, αλλά η δραστηριότητα παραμένει παράνομη.

Η Ελβετία δεν είναι μέλος της ΕΕ, αλλά οι εξελίξεις εκεί επηρεάζουν την ευρωπαϊκή συζήτηση. Αρκετές πόλεις, με τη Βασιλεία και τη Ζυρίχη στην πρώτη γραμμή, τρέχουν πιλοτικά προγράμματα ρυθμισμένης πώλησης κάνναβης σε επιλεγμένους συμμετέχοντες.

Τα αποτελέσματα αξιολογούνται σε πραγματικό χρόνο και η ελβετική ομοσπονδιακή κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο πλήρους ρύθμισης μέχρι το 2026-2027. Αν αυτό συμβεί, η Ελβετία θα γίνει η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα με ρυθμισμένη λιανική αγορά.

📝 Κοινός παρονομαστής

Καμία χώρα της ΕΕ δεν έχει ανοίξει εμπορική λιανική αγορά κάνναβης. Ακόμη και οι πιο προοδευτικές νομοθεσίες περιορίζονται σε προσωπική χρήση, οικιακή καλλιέργεια και μη κερδοσκοπικά clubs.

Η κατάσταση σε ολόκληρη την Ευρώπη μοιάζει με μωσαϊκό. Κάθε χώρα ακολουθεί τον δικό της δρόμο, επηρεασμένη από εσωτερικές πολιτικές δυναμικές, κοινωνικές στάσεις και οικονομικά συμφέροντα.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υπάρχει ενιαία πολιτική για την κάνναβη. Κάθε κράτος-μέλος έχει αρμοδιότητα στην αντιναρκωτική πολιτική. Ωστόσο, οι διεθνείς συνθήκες για τα ναρκωτικά (Ενιαία Σύμβαση του ΟΗΕ του 1961) δημιουργούν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να κινηθούν οι εθνικές νομοθεσίες.

Η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός ΕΕ πλέον) και η Πολωνία βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια εσωτερικής συζήτησης. Η Γαλλία παραμένει μία από τις πιο αυστηρές χώρες, παρά τις επαναλαμβανόμενες δημόσιες συζητήσεις για αποποινικοποίηση. Η Πολωνία εξετάζει μεταρρυθμίσεις υπό τη νέα κυβέρνηση Tusk, αλλά τίποτα δεν έχει συγκεκριμενοποιηθεί ακόμα.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη θέση. Η ελληνική νομοθεσία κάνναβης επιτρέπει τη φαρμακευτική χρήση αλλά παραμένει συντηρητική στο θέμα της ψυχαγωγικής. Η χώρα έχει δώσει άδειες καλλιέργειας σε αρκετές εταιρείες, αλλά η αγορά δεν έχει ανθήσει με τον ρυθμό που αναμενόταν.

Η ελληνική βιομηχανία κάνναβης παρακολουθεί στενά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Κάθε χώρα που νομιμοποιεί δημιουργεί δυνητικές αγορές εξαγωγής. Αν η Ελβετία ανοίξει λιανική αγορά, αυτό μπορεί να σημαίνει νέους πελάτες για Έλληνες παραγωγούς.

Παράλληλα, η πίεση από τις γειτονικές χώρες αυξάνεται. Όταν η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, νομιμοποιεί, γίνεται πιο δύσκολο για άλλα κράτη-μέλη να αγνοούν τη συζήτηση. Η ιατρική κάνναβη στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στο μέλλον.

Ένα από τα κύρια επιχειρήματα υπέρ της νομιμοποίησης είναι το οικονομικό. Στον Καναδά, η νόμιμη αγορά κάνναβης απέφερε 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια Καναδά σε φορολογικά έσοδα κατά τα πρώτα πέντε χρόνια, σύμφωνα με τη Canada Revenue Agency. Στις ΗΠΑ, οι πολιτείες με νόμιμη αγορά αναφέρουν δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

Στην Ευρώπη, αυτά τα νούμερα παραμένουν θεωρητικά. Χωρίς εμπορική αγορά, δεν υπάρχουν φορολογικά έσοδα από λιανική πώληση. Τα Cannabis Clubs στη Γερμανία λειτουργούν ως μη κερδοσκοπικά, κάτι που περιορίζει τόσο τα έσοδα όσο και τις θέσεις εργασίας.

Για την ελληνική αγορά, η πραγματική ευκαιρία βρίσκεται στην ιατρική κάνναβη και τις εξαγωγές, όχι στην ψυχαγωγική χρήση. Η Ελλάδα, με το κλίμα της και τη γεωγραφική της θέση, μπορεί να γίνει εξαγωγικός κόμβος αν οι ευρωπαϊκές αγορές ανοίξουν περαιτέρω.

Μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική για την κάνναβη φαίνεται μακρινή. Υπάρχουν τρία βασικά εμπόδια.

Πρώτον, οι διεθνείς συνθήκες του ΟΗΕ. Η Ενιαία Σύμβαση του 1961 κατατάσσει την κάνναβη ως ελεγχόμενη ουσία. Οι χώρες που νομιμοποιούν κινούνται σε νομικά γκρίζα ζώνη.

Δεύτερον, η πολιτική βούληση διαφέρει δραματικά. Η Σουηδία, η Φινλανδία και αρκετές ανατολικοευρωπαϊκές χώρες παραμένουν αυστηρά αντίθετες. Χωρίς ευρεία συναίνεση, δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκή οδηγία.

Τρίτον, η δημόσια υγεία. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών (EUDA) τονίζουν ότι η κάνναβη δεν είναι ακίνδυνη, ειδικά για νέους χρήστες κάτω των 25. Αυτές οι ανησυχίες τροφοδοτούν την αντίσταση σε πιο φιλελεύθερες πολιτικές.

⚠️ Προειδοποίηση

Οι νόμοι αλλάζουν συχνά και διαφέρουν ανά χώρα. Πριν ταξιδέψετε, ελέγξτε πάντα την τρέχουσα νομοθεσία της χώρας προορισμού. Η κατοχή κάνναβης σε χώρα που δεν την έχει νομιμοποιήσει μπορεί να οδηγήσει σε ποινικές κυρώσεις.

Η αξιολόγηση του γερμανικού Cannabis Act αναμένεται το φθινόπωρο. Αν τα αποτελέσματα είναι θετικά (μείωση μαύρης αγοράς, καμία αύξηση χρήσης ανηλίκων), θα δώσει ώθηση σε άλλες χώρες.

Η Ελβετία μπορεί να ανακοινώσει πλήρες ρυθμιστικό πλαίσιο βασισμένο στα πιλοτικά προγράμματα. Η Ολλανδία θα αξιολογήσει τα αποτελέσματα του δικού της πιλοτικού, αν και η πολιτική κατάσταση εκεί παραμένει ρευστή.

Για την Ελλάδα, το πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι η σταδιακή διεύρυνση του πλαισίου ιατρικής κάνναβης. Η πλήρης νομιμοποίηση ψυχαγωγικής χρήσης δεν βρίσκεται στην ατζέντα κανενός πολιτικού κόμματος με αρκετή δύναμη να την περάσει. Αλλά ο κόσμος γύρω μας αλλάζει, και οι αλλαγές αυτές τελικά φτάνουν παντού.