Ιατρική Κάνναβη για Παιδιά: Πότε Επιτρέπεται στην Ελλάδα

Η Ελλάδα νομιμοποίησε τη συνταγογράφηση ιατρικής κάνναβης το 2017, μετά από μια αίτηση που συγκέντρωσε 45.000 υπογραφές από μητέρες παιδιών με σοβαρή επιληψία. Η κίνηση αυτή στόχευε αρχικά τρεις παθήσεις, ανάμεσά τους η ανθεκτική στη θεραπεία επιληψία. Η ελληνική νομοθεσία κάνναβης εξελίχθηκε σταδιακά τα επόμενα χρόνια, αλλά οι πρώτες νόμιμες συνταγές εκδόθηκαν μόλις τα τελευταία χρόνια λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων.

Μέχρι το 2025, η Ελλάδα διευκρίνισε τα όρια THC, απλοποίησε τη διαδικασία συνταγογράφησης και ενέταξε μορφές όπως έλαια και ανθό. Σύμφωνα με το Cannabis Health News, η χώρα εισήλθε σε μια «νέα εποχή» στην υγειονομική περίθαλψη. Ωστόσο, η πρόσβαση για παιδιατρικούς ασθενείς εξακολουθεί να απαιτεί ειδική συνταγογράφηση από εξειδικευμένο γιατρό.

💡 Τι πρέπει να ξέρετε

Η ιατρική κάνναβη για παιδιά στην Ελλάδα χορηγείται αποκλειστικά με συνταγή ειδικού γιατρού (παιδονευρολόγου) και μόνο σε περιπτώσεις ανθεκτικής επιληψίας. Δεν πωλείται ελεύθερα στα φαρμακεία.

Η χρήση ιατρικής κάνναβης σε παιδιά δεν είναι γενικευμένη. Αφορά συγκεκριμένες, σοβαρές παθήσεις που δεν ανταποκρίνονται στις συμβατικές θεραπείες. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση κατά της Επιληψίας (ILAE), οι βασικές ενδείξεις είναι:

Σύνδρομο Dravet: Μια σπάνια γενετική μορφή επιληψίας που εμφανίζεται στον πρώτο χρόνο ζωής. Οι σπασμοί είναι παρατεταμένοι και δύσκολοι στη διαχείριση. Η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε το Epidiolex (καννανιδιόλη, CBD) για αυτή ακριβώς την ένδειξη το 2018.

Σύνδρομο Lennox-Gastaut: Χαρακτηρίζεται από πολλαπλούς τύπους σπασμών και συχνά συνοδεύεται από αναπτυξιακές καθυστερήσεις. Περίπου το 30% των παιδιών με επιληψία δεν ανταποκρίνεται στα συμβατικά αντιεπιληπτικά φάρμακα, κάτι που κάνει τις εναλλακτικές θεραπείες αναγκαίες.

Σύνδρομο σκλήρυνσης κατά πλάκας (σπάνιες παιδιατρικές περιπτώσεις): Αν και πιο σπάνια σε παιδιά, ορισμένες περιπτώσεις παιδικής σκλήρυνσης κατά πλάκας με σοβαρή σπαστικότητα μπορούν να αξιολογηθούν για θεραπεία με κανναβινοειδή.

✓ Κλινικά αποδεδειγμένα οφέλη

• ✓ Μείωση συχνότητας σπασμών κατά 40% σε κλινικές δοκιμές (New England Journal of Medicine)
• ✓ Τουλάχιστον 20% των ανθεκτικών παιδιατρικών ασθενών πετυχαίνει μείωση >50%
• ✓ Πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι 10% των παιδιών φτάνει σε πλήρη έλεγχο σπασμών
• ✓ Καλή ανεκτικότητα και ασφάλεια σε μακροχρόνια χρήση

Το Epidiolex (γνωστό και ως Epidyolex στην Ευρώπη) είναι ένα φάρμακο με βάση την καθαρή κανναβιδιόλη (CBD) που αναπτύχθηκε από τη βρετανική φαρμακευτική εταιρεία GW Pharmaceuticals (πλέον Jazz Pharmaceuticals). Έλαβε έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) για χρήση σε παιδιά από 2 ετών με σύνδρομο Dravet ή Lennox-Gastaut.

Σε τρεις κλινικές δοκιμές φάσης 3, τα παιδιά που έλαβαν Epidiolex παρουσίασαν μείωση κατά 40% στη συχνότητα σπασμών σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Τρεις ασθενείς στη μελέτη δεν εμφάνισαν κανέναν σπασμό κατά τη διάρκεια της θεραπείας, σύμφωνα με δημοσίευση στο New England Journal of Medicine.

Στην Ελλάδα, το Epidyolex είναι διαθέσιμο μέσω νοσοκομειακών φαρμακείων. Το Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ήταν ένα από τα πρώτα ιδρύματα που ενημέρωσε δημόσια για τη διαθεσιμότητα φαρμακευτικής κάνναβης. Η πρόσβαση γίνεται μέσω ειδικής συνταγογράφησης και έγκρισης από τον ΕΟΦ.

Η απόκτηση ιατρικής κάνναβης για ένα παιδί στην Ελλάδα ακολουθεί μια αυστηρά ελεγχόμενη διαδικασία. Δεν αρκεί η επίσκεψη σε ένα φαρμακείο ή σε έναν γενικό γιατρό. Η πορεία περιλαμβάνει τα εξής βήματα:

1. Διάγνωση από ειδικό γιατρό: Ο παιδονευρολόγος πρέπει να τεκμηριώσει ότι το παιδί πάσχει από ανθεκτική στη θεραπεία επιληψία. Αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον δύο αντιεπιληπτικά φάρμακα δοκιμάστηκαν χωρίς ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Η τεκμηρίωση πρέπει να συνοδεύεται από ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) και ιατρικό ιστορικό.

2. Αίτηση στον ΕΟΦ: Ο θεράπων γιατρός υποβάλλει αίτηση στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων με πλήρη φάκελο. Ο φάκελος περιλαμβάνει τη διάγνωση, τις προηγούμενες θεραπείες, την αιτιολόγηση της χρήσης κανναβινοειδών και το προτεινόμενο πρωτόκολλο δοσολογίας.

3. Έγκριση και συνταγογράφηση: Μετά την έγκριση από τον ΕΟΦ, ο γιατρός εκδίδει ειδική συνταγή. Το φάρμακο χορηγείται μέσω νοσοκομειακού φαρμακείου ή εξειδικευμένης δομής. Η παρακολούθηση του ασθενούς είναι υποχρεωτική σε τακτά χρονικά διαστήματα.

4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση: Κάθε 3-6 μήνες, ο θεράπων ιατρός αξιολογεί την αποτελεσματικότητα και τις παρενέργειες. Αν δεν υπάρξει βελτίωση μετά από εύλογο χρονικό διάστημα, η θεραπεία μπορεί να διακοπεί.

Η επιστημονική τεκμηρίωση για τη χρήση κανναβιδιόλης σε παιδιά με ανθεκτική επιληψία είναι ισχυρή. Μια μετα-ανάλυση δημοσιευμένη στο PubMed το 2025 έδειξε ότι τουλάχιστον 20% των παιδιατρικών ασθενών με φαρμακοανθεκτική επιληψία πέτυχε μείωση >50% στη συχνότητα σπασμών μετά τη χρήση CBD.

Μια μεγάλη μελέτη πραγματικών δεδομένων δημοσιευμένη στο Frontiers in Neuroscience κατέγραψε 19 ασθενείς που πέτυχαν πλήρη έλεγχο σπασμών χρησιμοποιώντας έλαια CBD+THC. Ευρύτερες μελέτες δείχνουν ότι 45-52% των παιδιών βιώνει μείωση σπασμών >50%, ενώ περίπου 10% φτάνει σε πλήρη έλεγχο.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δύο νέες κλινικές δοκιμές ξεκίνησαν το 2025 υπό την εποπτεία του UCL και του Great Ormond Street Hospital. Αυτές οι δοκιμές αξιολογούν CBD μόνο του, CBD σε συνδυασμό με THC και εικονικό φάρμακο σε 500 ενήλικες και παιδιά με ανθεκτική επιληψία. Τα αποτελέσματα αναμένεται να επηρεάσουν τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τα επόμενα χρόνια.

Η κανναβιδιόλη (CBD) θεωρείται γενικά ασφαλής για παιδιατρική χρήση, αλλά δεν είναι χωρίς παρενέργειες. Σύμφωνα με τα δεδομένα από κλινικές δοκιμές φάσης 3 και μελέτες παρακολούθησης δημοσιευμένες στο National Center for Biotechnology Information (NCBI), οι πιο συχνές παρενέργειες περιλαμβάνουν:

Υπνηλία και κόπωση: Αναφέρθηκε στο 20-30% των ασθενών. Συνήθως εμφανίζεται τις πρώτες εβδομάδες και υποχωρεί καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται. Η σωστή τιτλοποίηση της δόσης μειώνει το πρόβλημα.

Γαστρεντερικά ενοχλήματα: Διάρροια και μείωση της όρεξης παρατηρήθηκαν στο 15-20% των περιπτώσεων. Σπανιότερα, αναφέρθηκαν εμετοί στα αρχικά στάδια της θεραπείας.

Αύξηση ηπατικών ενζύμων: Ιδιαίτερα σε συνδυασμό με βαλπροϊκό οξύ, ένα κοινό αντιεπιληπτικό. Ο τακτικός έλεγχος αίματος είναι υποχρεωτικός κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές: η ιατρική κάνναβη για παιδιά δεν περιέχει ψυχοδραστική THC (ή περιέχει ελάχιστη). Το Epidiolex είναι καθαρό CBD. Τα παιδιά δεν βιώνουν «μέθη» ή αλλοίωση της αντίληψης. Αυτή η διευκρίνιση είναι σημαντική γιατί το στίγμα γύρω από την κάνναβη συχνά εμποδίζει γονείς που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη θεραπεία.

📝 Σημαντική σημείωση

Μην δοκιμάσετε ποτέ CBD προϊόντα σε ένα παιδί χωρίς ιατρική εποπτεία. Τα προϊόντα που πωλούνται ελεύθερα στην αγορά δεν είναι φαρμακευτικά σκευάσματα και η δοσολογία, η καθαρότητα και η ασφάλειά τους δεν ελέγχονται. Μόνο τα εγκεκριμένα σκευάσματα, χορηγούμενα υπό ιατρική εποπτεία, είναι κατάλληλα.

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται μόνη στη συζήτηση. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η χρήση κανναβινοειδών σε παιδιατρικές ενδείξεις αυξάνεται σταδιακά, αν και με διαφορετικούς ρυθμούς σε κάθε χώρα.

Ηνωμένο Βασίλειο: Το NHS χρηματοδοτεί ήδη δύο κλινικές δοκιμές με 500 συμμετέχοντες. Η χώρα έχει ένα από τα πιο προοδευτικά πλαίσια για ιατρική κάνναβη σε παιδιά, κυρίως μετά την υπόθεση του Alfie Dingley το 2018 που οδήγησε σε αλλαγή νομοθεσίας. Σύμφωνα με το NHS, η κανναβιδιόλη συνταγογραφείται σε εξειδικευμένες μονάδες.

Γερμανία: Μετά τη νομιμοποίηση της κάνναβης το 2024, η πρόσβαση σε φαρμακευτικά σκευάσματα για παιδιά διευκολύνθηκε. Οι γερμανικές ασφαλιστικές εταιρείες καλύπτουν πλέον μέρος του κόστους για ανθεκτική επιληψία.

Ισραήλ: Θεωρείται παγκόσμιος ηγέτης στην έρευνα ιατρικής κάνναβης. Το Υπουργείο Υγείας έχει εγκρίνει χρήση σε παιδιά με αυτισμό σε πιλοτικό πρόγραμμα, κάτι που η Ευρώπη δεν έχει εξετάσει ακόμα επίσημα.

Δανία και Ολλανδία: Έχουν πιλοτικά προγράμματα για ιατρική κάνναβη, αλλά η παιδιατρική χρήση παραμένει περιορισμένη και αξιολογείται κατά περίπτωση. Η Δανία ανανέωσε το πρόγραμμά της με νέες οδηγίες για το 2025.

Η οικονομική πλευρά της θεραπείας παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια. Το κόστος ιατρικής κάνναβης στην Ελλάδα ποικίλλει ανάλογα με το σκεύασμα. Το Epidyolex κοστίζει περίπου 500-800 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη δοσολογία. Ο ΕΟΠΥΥ μπορεί να καλύψει μέρος του κόστους, αλλά η διαδικασία είναι αργή και απαιτεί εκτεταμένη τεκμηρίωση.

Γονείς αναφέρουν ότι η αναμονή για έγκριση μπορεί να διαρκέσει μήνες. Ορισμένοι καταφεύγουν σε φαρμακεία του εξωτερικού ή σε online παραγγελίες, αλλά αυτή η οδός εγκυμονεί κινδύνους ποιότητας και νομιμότητας. Η τιμολόγηση φαρμακευτικών προϊόντων κάνναβης που ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας βοήθησε στη σταθεροποίηση της αγοράς, αλλά η πρακτική πρόσβαση εξαρτάται ακόμη από τη γραφειοκρατία.

Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να φέρουν αλλαγές στην πρόσβαση σε ιατρική κάνναβη για παιδιά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματα των βρετανικών κλινικών δοκιμών θα καθορίσουν κατά πολύ τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες.

Στην Ελλάδα, η πίεση από συλλόγους γονέων και ασθενών συνεχίζεται. Η αρχική κινητοποίηση με τις 45.000 υπογραφές απέδειξε ότι η κοινωνική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε νομοθετικές αλλαγές. Αυτή τη φορά, το αίτημα αφορά πιο γρήγορες διαδικασίες έγκρισης και μεγαλύτερη κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κλινικές δοκιμές κάνναβης σε ελληνικά νοσοκομεία αυξάνονται. Δεν υπάρχουν ακόμη ελληνικές παιδιατρικές δοκιμές, αλλά η ερευνητική κοινότητα δείχνει ενδιαφέρον. Η συμμετοχή ελληνικών πανεπιστημίων σε πανευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία.

Αν το παιδί σας πάσχει από ανθεκτική επιληψία και εξετάζετε τη θεραπεία με κανναβινοειδή, ορίστε μερικά πρακτικά βήματα:

Ξεκινήστε από τον παιδονευρολόγο: Μιλήστε ανοιχτά για τις επιλογές σας. Οι περισσότεροι ειδικοί γνωρίζουν πλέον τα κλινικά δεδομένα για τη χρήση CBD σε παιδιατρική επιληψία. Μην φοβηθείτε να θέσετε το θέμα. Αν ο γιατρός δεν είναι ενημερωμένος, ζητήστε παραπομπή σε κέντρο αναφοράς.

Τεκμηριώστε όλα τα προηγούμενα φάρμακα: Η πρόσβαση σε ιατρική κάνναβη απαιτεί τεκμηρίωση ότι τα συμβατικά αντιεπιληπτικά δεν απέδωσαν. Κρατήστε αρχείο δοσολογιών, παρενεργειών και αποτελεσμάτων.

Μην αυτοθεραπευτείτε: Τα CBD έλαια που πωλούνται σε καταστήματα ή online δεν είναι φαρμακευτικά σκευάσματα. Μπορεί να περιέχουν διαφορετικές συγκεντρώσεις, ακαθαρσίες ή ακόμα και ίχνη THC. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO), η CBD θεωρείται γενικά ασφαλής, αλλά μόνο σε ελεγχόμενες μορφές.

Συνδεθείτε με συλλόγους γονέων: Στην Ελλάδα υπάρχουν ενεργοί σύλλογοι γονέων παιδιών με επιληψία που μοιράζονται εμπειρίες και πληροφορίες για τη διαδικασία. Η ανταλλαγή εμπειριών με άλλους γονείς που έχουν ήδη περάσει τη διαδικασία μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και ψυχική ενέργεια.

⚠️ Αποποίηση ευθυνών

Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο 2026 και έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν υποκαθιστά τη γνωμάτευση ειδικού γιατρού. Η χρήση ιατρικής κάνναβης σε παιδιά πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ιατρική εποπτεία. Απευθυνθείτε στον θεράποντα ιατρό σας για εξατομικευμένη καθοδήγηση.